विमानतळावरील धावपट्टीच्या मार्किंगसाठी वापरल्या जाणाऱ्या रंगासाठी अत्यंत उच्च दर्जाची आवश्यकता असते, कारण त्याला केवळ विमानांच्या टेकऑफ आणि लँडिंगचे तीव्र धक्के, टायरचे घर्षण (ज्यामुळे उच्च तापमान निर्माण होते आणि रंग निघण्याची तीव्र शक्यता असते) सहन करावे लागत नाही, तर विमानाचे वजन, अतिनील किरणोत्सर्ग, पाऊस, इंधनातील भेसळ आणि तापमानातील चढ-उतार यांच्या दीर्घकालीन परिणामांनाही तोंड द्यावे लागते. त्यामुळे, विमानतळाच्या धावपट्टीसाठी योग्य मार्किंग पेंट निवडणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. बाजारात अनेक प्रकारचे मार्किंग पेंट्स उपलब्ध आहेत, जसे की वॉटर-बेस्ड ॲक्रेलिक, सॉल्व्हेंट-बेस्ड ॲक्रेलिक, थर्मोप्लास्टिक रोड कोटिंग आणि टू-कंपोनंट रोड मार्किंग पेंट (MMA) इत्यादी. योग्य पेंट निवडणे गोंधळात टाकणारे असू शकते. हा लेख सामान्य मार्किंग पेंट्सबद्दल माहिती देईल आणि तुमच्या विमानतळाच्या धावपट्टीच्या प्रकल्पांसाठी सर्वोत्तम पेंट कसा निवडावा याबद्दल मार्गदर्शन करेल.
विमानतळावरील धावपट्टी चिन्हांकन विशिष्ट औद्योगिक मानकांचे पालन करते. चीनच्या नागरी विमान वाहतूक प्रशासनाच्या नवीनतम “नागरी विमानतळ उड्डाण क्षेत्रांच्या मूलभूत देखभालीसाठी तांत्रिक तपशील” (MH/T 5086-2025) नुसार, विमानतळाच्या कार्यक्षेत्रातील धावपट्टी चिन्हांकनासाठी थर्मोप्लास्टिक प्रकारच्या रोड मार्किंग पेंटवर बंदी आहे. सध्या, विमानतळावरील धावपट्टी चिन्हांकनासाठी प्रामुख्याने वॉटर-बेस्ड ॲक्रेलिक रोड मार्किंग पेंटची शिफारस केली जाते, परंतु विशिष्ट परिस्थितीत सॉल्व्हेंट-बेस्ड किंवा टू-कंपोनंट पेंटचाही विचार केला जाऊ शकतो. खाली या प्रकारांची तुलना दिली आहे:
१. पाण्यावर आधारित ॲक्रेलिक रोड मार्किंग पेंट
पाण्यावर आधारित ऍक्रेलिक रोड मार्किंग पेंट पर्यावरणास अनुकूल आहे. हे पाण्यावर आधारित ऍक्रेलिक इमल्शन, रंगद्रव्ये, फिलर्स, पाणी, फिल्म-फॉर्मिंग एड्स इत्यादींपासून बनलेले असते आणि सॉल्व्हेंट-आधारित रोड मार्किंग पेंट्सच्या तुलनेत पर्यावरणास कमी हानिकारक असते. हा पेंट लवकर सुकतो, ज्यामुळे बांधकामाला गती मिळते आणि विलंब होण्याचा कालावधी कमी होतो.
वैशिष्ट्ये:
- कमी VOC: पाण्यावर आधारित फॉर्म्युला, अस्थिर सेंद्रिय संयुगांचे (VOCs) कमी उत्सर्जन, बांधकाम कामगार आणि पर्यावरणास अनुकूल.
जलद सुकणे: विमानतळांसाठी जलद सुकणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे, कारण विमानतळांना धावपट्टी बंद ठेवण्याचा कालावधी कमीत कमी ठेवावा लागतो.
वापरण्यास सोपे: ब्रश/रोलर/स्प्रेला सपोर्ट असल्यामुळे अनेक कंत्राटदारांना ते वापरणे सोपे जाते.
उपयोगिता मूल्यांकन: अत्यंत शिफारसीय; सध्या देशांतर्गत आणि आंतरराष्ट्रीय दोन्ही विमानतळांवर हा सर्वात जास्त वापरला जाणारा प्रकार आहे (यूएस एफएए पी-620 सारख्या आंतरराष्ट्रीय मानकांचे पालन करतो).
२. सॉल्व्हेंट-आधारित रस्ता मार्किंग पेंट
सॉल्व्हेंट-आधारित रोड मार्किंग पेंट हा एक पारंपरिक पर्याय आहे जो अनेक वर्षांपासून वापरला जात आहे. तो ॲक्रिलिक रेझिन, सेंद्रिय सॉल्व्हेंट्स, पिगमेंट्स, फिलर्स आणि ॲडिटिव्ह्जपासून बनलेला असतो आणि तो त्याच्या टिकाऊपणा व घर्षण-प्रतिरोधकतेसाठी ओळखला जातो. त्याच्या दीर्घ सेवाकाळामुळे, विमानतळाच्या धावपट्टीसारख्या जास्त वर्दळीच्या भागांसाठी तो अनेकदा पहिली पसंती असतो.
वैशिष्ट्ये:
उच्च टिकाऊपणा: सॉल्व्हेंट-आधारित पेंट्स प्रतिकूल हवामान आणि जास्त रहदारीचा सामना करू शकतात, ज्यामुळे ते रनवेसाठी आदर्श ठरतात.
- उत्कृष्ट चिकटपणा: या प्रकारचा पेंट विविध पृष्ठभागांवर चांगल्या प्रकारे चिकटतो, ज्यामुळे खुणा दीर्घकाळ टिकून राहतात.
पर्यावरणास अनुकूलता कमी
उपयोगिता मूल्यांकन: जर पर्यावरणीय आवश्यकता जास्त नसतील, तर याचीही अत्यंत शिफारस केली जाते.
३. एमएमए (मेथॅक्रिलिक ऍसिड) रोड मार्किंग पेंट
एमएमए (MMA) हा दोन घटकांचा बनलेला लाइन मार्किंग पेंट आहे. तो मिथाइल मेथॅक्रिलेट (MMA) रेझिन, दोन घटक (A आणि B), रंगद्रव्ये, फिलर्स, ग्लास बीड्स इत्यादींनी बनलेला असतो.
वैशिष्ट्ये:
अत्यंत उच्च घर्षण प्रतिरोध आणि चिकटपणा, दीर्घकाळ टिकणारे परावर्तक गुणधर्म
उच्च टिकाऊपणाची आवश्यकता असलेल्या भागांसाठी उपयुक्त
- जटिल अनुप्रयोग: जागेवरच दोन-घटक मिश्रण करण्यासाठी विशेष उपकरणे आणि प्रक्रियांची आवश्यकता असते, आणि त्याची किंमतही इतर प्रकारांपेक्षा जास्त असते.
उपयोगिता मूल्यांकन: जागेवरच मिश्रण करण्याची आवश्यकता, उच्च दर्जाची उपकरणे आणि प्रक्रिया आवश्यकता, तसेच जास्त खर्च यामुळे आंतरराष्ट्रीय व्यापारात वाहतूक करणे सोपे नसल्याने, पुरेसे बजेट आणि व्यावसायिक वापराची उपकरणे व टीम्स उपलब्ध असल्यास हा एक पसंतीचा पर्याय आहे.
४. थर्मोप्लास्टिक रोड मार्किंग पेंट
थर्मोप्लास्टिक रोड मार्किंग हे पावडर मार्किंग पेंट आहे. ते C5 पेट्रोलियम रेझिन, रंगद्रव्ये, फिलर्स, काचेचे मणी, प्लॅस्टिसायझर्स इत्यादींपासून बनवले जाते. सामान्य तापमानात ही एक घन पावडर असते, परंतु बांधकामादरम्यान एका विशेष मशीनद्वारे तिला द्रवरूपात वितळवण्यासाठी १८०℃-२२०℃ पर्यंत गरम करावे लागते. त्यानंतर ते रस्त्याच्या पृष्ठभागावर खरवडून किंवा फवारून लावले जाते आणि थंड झाल्यावर त्याचे स्फटिकीकरण होऊन एक पातळ थर तयार होतो. कच्च्या मालाची किंमत कमी असल्यामुळे, याचा वापर प्रामुख्याने शहरी रस्त्यांवर केला जातो.
वैशिष्ट्ये:
कमी खर्च: कच्च्या मालाचा आणि बांधकामाचा खर्च तुलनेने कमी असतो
जाड लेपामुळे मूलभूत संरचनात्मक मजबुती मिळते
मऊ पडण्याची आणि तडकण्याची शक्यता
उपयोगिता मूल्यांकन: यामुळे निर्माण होणाऱ्या FOD (फॉरेन ऑब्जेक्ट डेब्रिस) धोक्यांमुळे याचा वापर करण्यास सक्त मनाई आहे; चीनच्या नागरी विमान वाहतूक प्रशासनाने यावर स्पष्टपणे बंदी घातली आहे.
कोटिंग्सबद्दलच्या वरील माहितीच्या आधारे, विमानतळावरील धावपट्टीच्या रोड मार्किंग पेंटसाठी सुसंगतता आणि पुनर्लेपनाचा (re-coating) देखील विचार करणे आवश्यक आहे. धावपट्टीच्या देखभालीमध्ये, नवीन आणि जुन्या कोटिंग्समधील सुसंगतता अत्यंत महत्त्वाची असते. नियमांनुसार, कोणत्याही प्रकारच्या जुन्या कोटिंगवर फक्त वॉटर-बेस्ड पेंट्सचेच पुनर्लेपन केले जाऊ शकते, परंतु सॉल्व्हेंट-बेस्ड आणि टू-कंपोनेंट (MMA) रोड मार्किंग पेंट्सचे विसंगत जुन्या रेषांवर मनमानीपणे पुनर्लेपन करता येत नाही, अन्यथा ते सोलून निघेल. वॉटर-बेस्ड पेंट्सना प्राधान्य देण्यामागे हे एक महत्त्वाचे कारण आहे. हा सर्वात सुरक्षित उपाय असून, तो FAA P-620 मानकांशी सर्वाधिक सुसंगत आहे.
याव्यतिरिक्त, कार्यक्षमता आणि खर्च यांमधील संतुलन हा देखील एक महत्त्वाचा घटक आहे. जरी दोन-घटक रोड मार्किंग पेंट्सची (MMA) कार्यक्षमता उत्तम असली तरी, त्यांच्या वापराची गुंतागुंत आणि खर्चही सर्वाधिक असतो. जास्त रहदारी असलेल्या धावपट्टीच्या मुख्य भागांसाठी, MMA हा त्याच्या उच्च टिकाऊपणा आणि दीर्घकाळ टिकणाऱ्या परावर्तक गुणधर्मांमुळे सर्वोत्तम पर्याय आहे; तर सामान्य टॅक्सीवे किंवा ॲप्रनसाठी, पाण्यावर आधारित पेंट्स हा सर्वोत्तम पर्याय आहे, कारण ते सोयीस्कर, पर्यावरणपूरक आणि पुरेशी कार्यक्षमता असलेले असल्यामुळे सर्वात किफायतशीर आणि कार्यक्षम पर्याय ठरतात.
विमानतळाच्या धावपट्टीवर मार्किंगसाठी रंग निवडताना विचारात घेण्यासारखे काही घटक खालीलप्रमाणे आहेत:
१. वाहतुकीचा प्रवाह आणि प्रकार: धावपट्टीवरील वाहतुकीचा प्रवाह आणि प्रकार हे योग्य रंग निश्चित करण्यासाठी महत्त्वाचे घटक आहेत. जास्त रहदारी असलेल्या धावपट्ट्यांवर विमानांमुळे होणारी झीज सहन करण्यासाठी सॉल्व्हेंट-आधारित किंवा विशेष धावपट्टी रंगांसारख्या अधिक टिकाऊ रंगांची आवश्यकता असू शकते.
२. लावण्याची पद्धत: लावण्याच्या पद्धतीचाही रंगाच्या निवडीवर परिणाम होतो. काही रंगांसाठी विशेष उपकरणांची आवश्यकता असते, तर काही रंग सामान्य रस्ता मार्किंग मशीन वापरून लावता येतात. निवडलेला रंग सध्याच्या उपकरणांशी सुसंगत असल्याची खात्री करा.
३. नियामक अनुपालन: विमानतळांना धावपट्टीवरील खुणांसंबंधीच्या कठोर नियमांचे पालन करणे आवश्यक आहे. खुणा नियमांनुसार आणि सुरक्षित आहेत याची खात्री करण्यासाठी, विमानचालन प्राधिकरणाच्या मानकांची पूर्तता करणारा रंग निवडणे अत्यावश्यक आहे.
४. बजेट: शेवटी, निर्णय प्रक्रियेमध्ये बजेटच्या मर्यादा महत्त्वाची भूमिका बजावतील. विशेष रनवे कोटिंग्ज उत्कृष्ट कामगिरी देऊ शकत असले तरी, ते अधिक महाग देखील असू शकतात. खर्च, कामगिरी आणि सुरक्षितता यांचा समतोल साधणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे.
विमानतळाच्या धावपट्टीसाठी योग्य रोड मार्किंग पेंट निवडणे हा एक महत्त्वाचा निर्णय आहे, ज्याचा थेट परिणाम सुरक्षितता आणि कार्यक्षमतेवर होतो. जर तुम्ही सध्या तुमच्या विमानतळाच्या धावपट्टीवरील मार्किंग प्रकल्पासाठी योग्य पेंट शोधत असाल, तर फॉरेस्ट पेंटचा वॉटर-बेस्ड ॲक्रेलिक मार्किंग पेंट निवडण्याची शिफारस आहे, आणि ते चाचणीसाठी विनामूल्य नमुने देखील देतात.
पोस्ट करण्याची वेळ: १५ जुलै २०२६

